Beeldverslag van het maken van het middenstuk van een linnenkast van eikenhout

Op deze pagina laat ik zien hoe ik het middenstuk van een eikenhouten linnenkast maak.

Het middenstuk

27 november 2005 - Zo, ik heb de tekening van het middenstuk af. Links zie je de grote lijn van de kast: de globale maten van de zijpanelen, de voorstijlen en de deuren. Rechts zie je de details van de aansluiting tussen de voorstijl, de zijpanelen, en de deuren, en je ziet waar de scharnieren komen.
De voorstijl zaag ik direct uit een balk van 4x10cm, zodat die lekker stevig wordt. Voor de verbindingen tussen de delen van de zijpanelen gebruik ik geen gewone witte houtlijm, maar extra sterke poly-uretaanlijm (bruislijm). Daarnaast verbind ik deze delen met of heel veel lamello's of een nette houtverbinding.
Gezien de enorme breedte moet ik in de deuren misschien wel diagonale steunlatten toepassen om te zorgen dat ze niet uitzakken. Merk ik vanzelf wel.
9 december 2005 - Ik heb mijn laatste eiken planken verzaagd tot het hout dat ik nodig heb voor de zijkanten en de deuren. Het ligt klaar om te gaan schaven. Ik hoop dat ik met het dunner zagen van deze balken genoeg hout over zal houden voor de panelen... Helaas moet ik voor het binnenwerk en de achterwand van de kast al ander hout gaan gebruiken.
Het is weer erg koud in de schuur; ik hou het alleen vol met volledige pooluitrusting... Dan te bedenken dat ik aan deze kast begon in mijn korte broek.
30 december 2005 - Pew, ik ben er door: al het hout dat ik nodig heb voor de deuren en de zijkanten is klaar. Links zie je het 2cm dikke hout voor de frames, rechts zie je het dunnere hout voor de panelen. Het was erg veel werk en niet makkelijker gemaakt door de kou. Maar nu kan ik eindelijk aan de gang met de houtverbindingen voor de frames.
30 december 2005
Ik doe dat op maat zagen van ruw hout alsvolgt:
  • Vanuit de tekening maak ik een zaaglijst waarop ik steeds kan afkruizen wat ik klaar heb.
  • Met de handcirkelzaag zaag ik de planken ten minste 1 cm te breed af. Als ik een rechte zijkant heb met de gelijder, anders op een lineaal.
  • Met de afkortzaag maak ik de planken op lengte plus 2 cm. Hierbij kies ik zodanig dat de slechte plekken zoveel mogelijk vermeden worden. Ik zet het nummer van de plank op de kopse kant om me verderop niet te vergissen.
  • Met de vandikte-bank maak ik de planken recht en glad, met dit hout kom ik dan ongeveer op 3.7 cm dikte.
  • Met de tafelcirkelzaag maak ik de zijkanten van de planken nu echt recht en precies op breedte. Meestal vallen er nu toch nog een aantal planken af die te krom of getordeerd zijn.
  • Met de tafelcirkelzaag zaag ik de plank nu over dwars doormidden zodat ik een 2.2 cm dikke plank overhou voor het frame en een 1 cm dikke plank voor een paneel.s
  • Met de vandikte-bank maak ik de planken nu precies op 2 cm dik.
  • De dunnere latten voor de panelen komen wel weer als ik de panelen ga maken.
  • Ik herhaal het hele proces nog een keer voor de halverwege afgevallen planken.
Kortom, veel werk, zeker als je veel planken te zagen hebt.
6 jan 2006 - Vandaag bezig geweest met een proeflapje: even uitproberen hoe mijn opzet voor de houtverbinding, een profiel en het paneel gaat worden.
Hier zie je de houtverbinding en een profiel. Ik ben er niet echt tevreden over: het profiel voegt weinig toe en heeft iets te weinig vlees om mooi te worden. Door het profiel moet ik de houtverbinding ook overdreven complex maken, wat de nette afwerking niet ten goede komt. Ik besluit geen profiel toe te passen en kan daardoor gelukkig een simpeler pen-gat verbinding gebruiken.
6 jan 2006 - Het paneel krijgt een smalle rand en is in het midden dikker. Ik heb vandaag ontdekt hoe je zo een schuine rand maakt: door het paneel dwars over de zaagmachine te trekken langs een aanslaglat (zie de foto rechts). Dat werkt snel en mooi.
Ik heb ook nog geprobeerd om de schuinte stijler te krijgen door de aanslag lat niet op 90 graden maar op 45 graden te leggen, maar dat leverde een veel minder mooi resultaat op. Ik denk dat ik de echte panelen maak door een wat kleiner zaagblad te gebruiken.
7 jan 2006 - Ik zaag de sleuven (van 6 mm) voor de panelen simpelweg met de cirkelzaag, over de hele lengte van het hout. Dat kan omdat ik de pennen ook precies 6 mm dik maak, en ik de borst aan de buitenkant even door laat lopen (zie foto rechts).
Om te zorgen dat de sleuven netjes over de hele lengte even breed blijven gebruik ik een kam van pennen (een pennenbord) om het hout precies bij het zaagblad goed tegen de geleider aan te drukken: dat werkt veilig, precies en snel.
15 jan 2006 - Na het zagen van de pennen (makkelijk met de cirkelzaag) ben ik er aan toe om de gaten uit te boren. Ik heb daarvoor bij de frezenshop een handige boor/frees ontdekt. Gewoonlijk maak ik sleuven door met een boor een aantal gaten vlak naast elkaar te maken, en daarna met de beitel de tussenstukjes wegkappen. Gaat wel, maar is altijd veel werk. Met deze boor/frees kan ik ook de tussenstukjes gewoon wegboren, en daarna de sleuf glad afwerken. Dat komt door de hardstalen inzet en de manier van slijpen. Zeer handig!
Ging uitstekend, maar ik was (door de kou?) iets te ruw met het afwerken en mijn nieuwe boor brak halverwege de klus af. Kon ik de rest toch met de beitel doen. Ik heb wel gelijk twee nieuwe setjes besteld.
15 jan 2006 - Voordat ik het frame in elkaar kan lijmen moet ik de panelen maken die erin komen. Op zich niet erg moeilijk, behalve dat het drogen van de lijm met deze temperatuur erg lang duurt.
18 jan 2006 - Ik heb vandaag de schuine kanten aan de panelen gezaagd. Hier zie je links dat ik er eerst een rechte rand van 2 cm afgehaald heb. Rechts zie je de schuine kant die ik gemaakt heb door de platen plat en dwars langs de cirkelzaag te trekken; ik zaag dan dus met de zijkant van het zaagblad. Ik gebruik een eerste gang om 90% van het materiaal weg te halen, daarna nog een tweede gang om het netjes af te werken.
20 jan 2006 - Vandaag is het oogsten van het werk van de afgelopen weken: ik verlijm alle voorbereide houtverbindingen nu eindelijk.
Eerst verlijm ik het frames om de panelen heen (hierbij ben ik heel zuinig met de lijm om vooral de panelen zelf niet te verlijmen), daarna de kanten er dwars op, die het geheel stijf en sterk gaan maken. Dat laatste doe ik met constructielijm (polyuretaanlijm) omdat die iets sterker hecht dan de normale witte houtlijm.
22 jan 2006 - De zijkanten zijn zodanig af dat ik de kast voor het eerst kan samenstellen!
en hij is inderdaad enorm...

Nu eerst nog de sierlijsten voor de voorkant maken (die worden het verlengde van de sierlijstjes van de kap) en de bouten uitmeten om het geheel aan elkaar vast te zetten. Daarna kan ik beginnen met het uitmeten en maken van de deuren.

27 jan 2006 - Ik heb de sierlijsten erop gezet en de onderdelen van de kast met slotbouten aan elkaar verbonden. Nu kan ik de deuren uitmeten en gaan maken.

Jan Rekers